Het gebruik van poederkool bij het zuiveren van afvalwater zorgt voor een aanzienlijk betere verwijdering van microverontreinigingen zoals medicijnresten, huishoudelijke chemicaliën, cosmetica en gewasbeschermingsmiddelen. Dit blijkt uit een proef in het project Schone Maaswaterketen. De Maas kan en moet schoner, voor de natuur en het drinkwater.

Het probleem

De drinkwaterbedrijven en waterschappen langs de Maas werken met elkaar samen in het consortium Schone Maaswaterketen. Een belangrijk doel is het terugdringen van microverontreinigingen. De resten van deze verontreinigingen kunnen in oppervlaktewater schade aanrichten aan waterorganismen. En, minstens zo belangrijk: oppervlaktewater wordt ook gebruikt als bron voor drinkwaterbereiding. Dat maakt het tegengaan van microverontreinigingen extra noodzakelijk. Het conventionele zuiveringsproces van een RWZI verwijdert microverontreinigingen niet of slechts ten dele.

Verwijdering van microverontreiniging met PAK | Royal HaskoningDHV

De oplossing

Het inzetten van poederkool in het zuiveringsproces (PACAS, Powdered Activated Carbon in Activated Sludge) is een veelbelovende technologie waarmee in Duitsland en Zwitserland op kleine schaal ervaring is opgedaan. Het consortium Schone Maaswaterketen wilde weten of de PACAS-technologie ook voor de Nederlandse situatie geschikt is.

In opdracht van STOWA heeft Royal HaskoningDHV samen met LeAF onderzoek gedaan naar de effectiviteit en efficiëntie van het doseren van poederkool aan actiefslib, voor de verwijdering van microverontreinigingen uit afvalwater.

De aanpak

Gedurende een periode van twaalf maanden is poederkool gedoseerd aan een voor Nederland representatieve RWZI met twee parallelle straten: de RWZI Papendrecht. Één van beide straten werd hierbij uitgerust met poederkooldosering. Voor de bepaling van verwijderingsrendementen is een lijst met 50 te analyseren stoffen opgesteld, die elke doseerperiode werden geanalyseerd in het influent en de beide effluenten. Daarnaast is de ecotoxiciteit van behandeld en onbehandeld effluent met elkaar vergeleken en gekwantificeerd.

Watermonsters | Royal HaskoningDHV

Het resultaat

De resultaten van het onderzoek tonen aan dat de dosering van poederkool het gemiddelde verwijderingsrendement van een groot aantal microverontreinigingen aanzienlijk verhoogt. Deze verbetering vertaalt zich ook in een verlaging van de toxiciteit van het effluent. Negatieve effecten op de zuiveringsprestaties en bedrijfsvoering zijn niet vastgesteld, er is zelfs een licht positief effect waargenomen op de fosfaatverwijdering en de slibverwerking. De kosten van poederkooldosering zijn laag in vergelijking met andere technologieën voor de verwijdering van microverontreinigingen.Voor poederkooldosering is een relatief kleine investering nodig. Daardoor is het een interessante ‘no-regret’-maatregel om de Maas schoner te maken. Meerdere waterschappen hebben inmiddels al interesse getoond en overwegen de implementatie van deze technologie.