Over de dijkversterking Gorinchem - Waardenburg

Het project dijkversterking Gorinchem - Waardenburg is onderdeel van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) van Rijkswaterstaat. Hierin is vastgelegd aan welke eisen primaire waterkeringen voor 2028 moeten voldoen. Bij de dijkversterking heeft Waterschap Rivierenland gekozen voor een unieke aanpak. Daarbij wordt in een alliantie met de aannemerscombinatie Waalensemble (Heijmans Infra B.V., De Vries & van de Wiel B.V. en GMB Civiel B.V.) samengewerkt en beide partijen delen mee in de risico’s. Deze Graaf Reinaldalliantie is verantwoordelijk voor de verkennings-, planuitwerkings- en uitvoeringsfase. Het volledige project moet 1 december 2022 gerealiseerd zijn. Momenteel is de verkenningsfase volgens de planning afgerond.

Vier doelstellingen

Bij de dijkversterking moet voldaan worden aan vier doelstellingen. Ten eerste moet de dijk in december 2022 voldoen aan de nieuwe waterveiligheidsnormen die vanaf januari 2017 gelden. Ten tweede moet de oplevering en overdracht in één dag plaatsvinden. Ten derde moet het plan Raad van State-proof zijn. Dat wil zeggen dat het project voor alle betrokkenen helder moet zijn, met een waterdicht goedkeuringproces. Het streven is dat iedereen ‒ van de omwonenden tot de provincies en van de bedrijven in de regio tot milieuorganisaties ‒ zich kan vinden in de dijkverbeteringen en daarvan zo min mogelijk hinder ondervindt. Tot slot wordt gekeken naar de inrichting van de nieuwe dijk. Naast de technische functie van water keren wordt gekeken of er nog andere functies kunnen worden gediend. Dit is verwoord in de vierde doelstelling: ‘De dijk is van ons allemaal’.

Uitdagingen

De vier doelstellingen zijn niet de enige uitdagingen voor de Graaf Reinaldalliantie. Zo is de omvang van het dijkversterkingsproject enorm, met veel stakeholders, drie gemeenten, twee provincies en zeer betrokken omwonenden. In het gebied ligt het project gevoelig omdat in 1983 en 1995 de dijk ook al versterkt is. Daarnaast mag de omvang van het project geen afbreuk doen aan de consistentie: dijkbewoners in Haaften moeten bijvoorbeeld op de dezelfde maatregelen en dienstverlening kunnen rekenen als de inwoners van Vuren. En last but not least: de planning is ambitieus. De Graaf Reinaldalliantie heeft zes jaar de tijd voor de verkenning-, planuitwerkings- en de uitvoeringsfase.

Planning, ontwerp en informatievoorziening

De Graaf Reinaldalliantie vertrouwt op Royal HaskoningDHV voor advies en ondersteuning om alle uitdagingen qua planning, technisch ontwerp, planstudie en informatievoorziening het hoofd te kunnen bieden. Royal HaskoningDHV is in deze fase onder andere verantwoordelijk voor het waterveiligheidsontwerp en het realiseren van de planstudieproducten zoals de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) en de Milieu en Effectrapportage (MER). Tevens is Royal HaskoningDHV nauw betrokken bij het maken van het ruimtelijk ontwerp.

Geen schotten

De samenwerking en besluitvorming binnen het project verloopt gestroomlijnd doordat ‘de schotten’ tussen de drie fases (verkenning, ontwerp en uitvoering) verwijderd zijn. Daardoor worden verrassingen in de uitvoering en het beheer tot een minimum beperkt. Zo zijn de beheerder en aannemers al betrokken bij het ontwerp.

Alle informatie centraal

Om de samenwerking te verbeteren en het project te versnellen heeft Royal HaskoningDHV bijgedragen om de projectinformatie voor alle partijen in het aannemersconsortium inzichtelijk te maken in een allesomvattend informatiemanagementsysteem: één centrale plek waar alle gegevens eenduidig opgeslagen en makkelijk vindbaar zijn. Dit Better Information Management-systeem (BIM) bevat data uit bijvoorbeeld bodemonderzoeken, 3D-ontwerpen, berekeningen en informatie over gekozen dijkconstructies. Hierin kunnen gebruikers ook kaartlagen aan- en uitzetten om geografische informatie in beeld te krijgen. Daarnaast is er een iReport waarin omwonenden snel en eenvoudig de actuele stand van zaken kunnen inzien. Ze zoeken bijvoorbeeld per dijkvlak en kiezen zelf welke informatie ze willen zien in welke vorm, bijvoorbeeld in 3D-modellen, interactieve kaarten of geluidsfragmenten.

Sneller door digitalisering

Door te automatiseren en te digitaliseren, versnelt de alliantie het project. Zo is de datainvoer bij rekenmodellen geautomatiseerd en zijn deze eenvoudig aan te passen als er één parameter verandert. Het complete model verandert eenvoudigweg mee. Royal HaskoningDHV is in zeer grote mate betrokken bij dit automatisch rekenen en parametrische ontwerp. Ook het iReport is een voorbeeld van digitalisering die bijdraagt aan meer snelheid. Melanie Nissink, alliantiemanager bij Waterschap Rivierenland: “Met 3D-ontwerpen in het iReport kun je mensen als het ware in hun eigen nieuwe omgeving laten lopen en laten zien hoe het eruit ziet als je bepaalde keuzes maakt.”

Uitgebreide communicatie en participatie

De Graaf Reinaldalliantie hanteert een uitgebreide communicatie- en participatieaanpak om het begrip onder bewoners te vergroten. In de digitale Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) is helder uitgelegd wat het project inhoudt en waar men rekening mee moet houden. Iedereen kan dit NRD online inzien. Daarnaast organiseerde de Graaf Reinaldalliantie diverse informatiebijeenkomsten. Belanghebbenden kunnen bovendien online bezwaren indienen in een digitale MER. “Met het digitale MER versterkt de alliantie het inspraakinstrumentarium”, zegt Nissink. “Mensen hebben gewoon niet altijd tijd en gelegenheid om overdag naar het gemeentehuis te komen om allerlei stukken te bekijken.”

Klant
Waterschap Rivierenland

Vraag
Hoe kunnen we binnen zes jaar 23 kilometer dijk versterken volgens de nieuwe veiligheidsnormen, zonder daarbij de overige drie doelen uit het oog te verliezen?

Oplossing
Royal HaskoningDHV ondersteunt de alliantie o.a. met inzet geotechnische specialisten, opzet automatisch rekenen, parametrisch ontwerp en 3D model, centrale informatievoorziening (BIM) en de planuitwerkingsproducten (NRD, VKA en MER).

Resultaten

  • Geplande realisatie binnen zes jaar: eerste verkeningsfase afgerond volgens planning met een VKA (Voorkeursalternatief)
  • Gestroomlijnde samenwerking door verwijderen schotten tussen fases
  • Centraal, eenduidig informatiemanagementsysteem (BIM)
  • Transparantie naar bewoners en bedrijven in online NRD en MER (iReport)
  • Geautomatiseerde invoer data en aanpassing rekenmodellen