Tussen 1998-2010 zijn in Nederland stedelijke of gemeentelijke waterplannen opgesteld. Hoogheemraadschap van Rijnland is samen met gemeenten belast met het opstellen en uitvoeren van die stedelijke waterplannen als onderdeel van het beleidsprogramma ‘Voldoende Water’. Rijnland constateerde in 2009 dat de uitvoering van de maatregelen achterblijft vanwege de recessie, de wens om de lastenstijging te beperken, veranderingen in het waterbeheer en de waterwetgeving, en bijkomende beleidsopgaven. In 2010 is ze kritisch naar de uitvoering van de stedelijke waterplannen gaan kijken om inzicht in de voortgang te krijgen en overzicht over het totale werkpakket. Dat was ook de wens van de bestuurlijke opdrachtgever en de verenigde vergadering, gekoppeld aan de interne actie Nut, Urgentie en Uitvoeringsniveau. Kernvragen: welke besparingen zijn er te behalen en welke risico’s loopt Rijnland wanneer bepaalde maatregelen/projecten niet of veel later worden gerealiseerd.

De oplossing

Rijnland startte met de ‘actualisatie uitvoering stedelijke waterplannen’ als intern project voor eigen inzicht. De afdeling P&P werd tijdelijk aangevuld met een procesleider ‘stedelijk waterbeheer’ van Royal HaskoningDHV. In het beheersgebied van Rijnland liggen 35 gemeenten. Rijnland is betrokken bij zeventien waterplannen, die achttien gemeenten en de luchthaven Schiphol omvatten. Voor dit project zijn per waterplan algemene kenmerken verzameld en prioriteiten gesteld, waarna een toetskader is ontwikkeld.
Voor de beleidsprogramma’s Voldoende Water, Schoon Water, Veiligheid en Samenwerking, zijn conform het Waterbeheersplan 4 van Rijnland drie uitvoeringscenario’s onderscheiden: basis, midden en hoog. Alle maatregelen en projecten in de Uitvoeringsprogramma’s Stedelijke Waterplannen zijn ingedeeld in deze scenario’s. Een voorbeeld: de natuurvriendelijke oevers (nvo) zijn onderverdeeld in 
  • basis: nvo’s in prioritaire KRW-waterlichamen;
  • midden: nvo’s in overige KRW-waterlichamen en
  • hoog: nvo’s in niet KRW-waterlichamen. 

Op basis van de scenario’s zijn diverse onderdelen van alle uitvoeringsprogramma’s Stedelijke Waterplannen opnieuw beoordeeld en geprioriteerd. Tot slot zijn de gerealiseerde uitgaven, geraamde kosten en besparingen in beeld gebracht.

Het resultaat

Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft met de ‘actualisatie uitvoering stedelijke waterplannen’ meer inzicht gekregen in de stand van zaken van de projecten en kosten, en in de uitvoeringsrisico’s en mogelijke besparingen.
In afstemming met de betrokken projectleiders bij de afdeling Plannen & Projecten is Rijnland gestart met het bijstellen naar meer doelmatige en realistische uitvoeringsprogramma’s. 
De uiteindelijke actualisatie en bijstelling van de uitvoering van waterplannen vindt plaats in overleg met de betrokken gemeenten, waarbij hun prioriteiten en financiële mogelijkheden worden meegenomen. De verwachting is dat gemeenten met een bezuinigingsopgave ook de noodzaak tot actie voelen. Zo komt uiteindelijk een gezamenlijke actualisatie van de planning voor uitvoering van de waterplannen in beeld.