Proeftuin kwelderontwikkelng

In het Eems estuarium, langs de kust van Delfzijl hebben we samen met een externe partij kwelders aangelegd als onderdeel van het project Marconi Buitendijks. Een gedeelte van het kweldergebied is ingericht als een proeftuin om kennis te ontwikkelen over de ontwikkeling van door mensen aangelegde kwelders. Deze proeftuin is 15 hectare groot en wordt de Marconi pionierkwelder genoemd.

De eerste plannen voor de ontwikkeling van dit project werden in 2011 gemaakt door het Ecoshape consortium waar Royal HaskoningDHV onderdeel van uit maakt. In 2016 zijn we samen met een externe partij begonnen met de aanleg van de pionierkwelders en de afgelopen twee jaar hebben we in het Ecoshape consortium de kwelder intensief gemonitored. In dit project werken we samen met Deltares, Arcadis en Wageningen Marine Research.

De uitdaging

Kwelders vormen een natuurlijke zeewering. Ze verminderen de golfaanval op de achterliggende dijken. Daarnaast groeien ze mee met zeespiegelstijging, hebben ze een rijk dieren- en plantenleven en slaan ze zeer effectief CO₂ op. We wilden daarom onderzoeken op welke manier je het beste een pionier kwelder kunt aanleggen zodat deze op een natuurlijke wijze uitgroeit tot een volgroeide kwelder.

Deze proefkwelder is aangelegd met drie hoofddoelen:

  • Het verbeteren van de ecosysteemkwaliteit door de aanleg van een natuurlijke land-water overgang;
  • Het ontwikkelen van kennis over hoe een pionierkwelder ontworpen en aangelegd moet worden op een locatie die nog niet geschikt is voor kwelderontwikkeling;
  • Het ontwikkelen van kennis over de wijze waarop het ontwerp en de constructie de ontwikkeling van een door mensen aangelegde kwelder beïnvloeden.

De oplossing

Allereerst is er een zandige basislaag aangebracht om er voor te zorgen dat de pionierkwelder tijdens laagwater droog kwam te liggen. Vervolgens is er slib door de zandige toplaag gemengd om een vruchtbare bodem te verkrijgen. Het aanleggen was uitdagend omdat er buitendijks gewerkt werd in een moeilijk begaanbaar gebied.

De proefkwelder bestaat uit zes vakken met drie verschillende percentages (5, 20 en 50%) slib in de toplaag van de bodem. Een aantal vakken is gedeeltelijk ingezaaid met Salicornia procumbens (Langarige zeekraal). Tussen november 2018 en september 2020 is de kwelderontwikkeling intensief gemonitored om de natuurlijke ontwikkeling te kunnen volgen.

De resultaten

De monitoringsresultaten laten zien dat het goed mogelijk is om een kwelder aan te leggen. Voor een natuurlijke ontwikkeling maakt het niet veel uit hoeveel slib er in de toplaag zit, als er maar slib in zit. Het zaaien van zeekraal was zeer effectief in het eerste jaar maar vanaf het tweede jaar kwam ook andere vegetatie zeer sterk op. Er vormden zich mooie geulenpatronen. Deze geulen zijn belangrijk als kraamkamer voor verschillende diersoorten.

Kwelderontwikkeling Delfzijl voor kustverdediging met ecologische meerwaarde | Royal HaskoningDHV

Foto: Laura Coumou (Arcadis)

 

Er was nog geen duidelijke aangroei van de kwelder maar dit kan zeer goed te maken hebben met de beperkte monitoringsperiode, het initiële uitzakken van de bodem en de lastige locatie van de kwelder. De resultaten geven voldoende handvatten om ook elders in Nederland en wereldwijd, dit concept toe te passen als duurzame kustverdediging met ecologische meerwaarde.

Contact

Petra Dankers

Senior Project Leader & Advisor Morphology and Eco-engineering

Nijmegen, NL

Verstuur bericht Verstuur bericht

Gerelateerde markten