Investeren in klimaatadaptatie draagt bij aan het terugbrengen van en omgaan met risico’s, maar ook aan het ontwikkelen van een leefbare, aantrekkelijke stad. Voor de stad Zwolle, omringd door water, heeft de klimaatverandering een extra impact. Om een klimaatrobuuste, leefbare stad te creëren, heeft de gemeente Zwolle in samenwerking met het waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta) de Zwolse Adaptatiestrategie (ZAS) ontwikkeld. Gedurende het volledige ontwikkeltraject werden zij ondersteund door Royal HaskoningDHV (inhoud) en Stadsstromen (proces). Het ontwikkeltraject van de ZAS bestond de volgende fasen: (1) stresstesten uitvoeren, (2) risicodialogen voeren en strategie bepalen, en (3) de uitvoeringsagenda opstellen.

Stresstesten: opgaven in beeld

De ZAS is opgesteld op basis van de uitkomsten van stresstesten. De stresstesten geven bijvoorbeeld inzicht op wat er in de stad gebeurt wanneer er in korte tijd veel regen valt of wat er gebeurt bij langdurige hitte of droogte. Maar ook wat de gevolgen zijn van een overstroming. Deze stresstesten maken duidelijk wat de consequenties en opgaven zijn van klimaatverandering en welke delen van Zwolle het meest kwetsbaar zijn.

Het ‘nieuwe normaal’ voor 2050

De ZAS stimuleert een nieuwe manier van werken, een ‘nieuwe normaal’ waarin klimaateffecten structureel en als vanzelfsprekend worden meegewogen in alle taken van de gemeente Zwolle en WDODelta. Bovendien helpt de strategie de gemeente, inwoners, bedrijven, winkels, scholen en zorginstellingen om er samen voor te zorgen dat Zwolle in 2050 klimaatbestendig is. De strategie is opgebouwd uit de volgende bouwstenen:

  • Ruimtelijke aanpassingen op stedelijk niveau: waar zijn welke ruimtelijke aanpassingen nodig?
  • Het ‘nieuwe normaal’ voor professionals: hoe wordt klimaatadaptie het streven?
  • Particulier handelingsperspectief: hoe nemen we Zwollenaren mee?
  • Financiën: ruimtelijk aanpassen kost geld, hoe financieren we dit?
  • Regelgeving: welke regels hebben we nodig?
  • Monitoring en navigatie: hoe houden we tussentijds koers op het einddoel?

Groenblauw netwerk

Het bouwen aan een groenblauwe stad staat vooraan in het uitvoeren van de adaptatiestrategie. Door het water in zowel het publieke als private domein meer ruimte te geven werkt de stad als een spons. Dit kan via verschillende maatregelen, zoals groene daken, regentonnen, regentuinen en regenbestendige straten. De schade tijdens hoosbuien wordt hiermee beperkt en de mogelijkheid om water op te vangen voor droge perioden vergroot. Alle belangrijke infrastructuur wordt in een royaal groen bed gelegd en aaneengeschakeld tot één grootschalig groenblauw netwerk gebaseerd op de volgende 3 inrichtingsprincipes:

 Groenblauw inrichtingsprincipe Ruimtelijke schaalWie aan de slag?
1. Voldoende ‘sponswerking’ door water te benutten, vast te houden of te vertragen.Gebouwen, straten en buurten.Gemeente Zwolle samen met inwoners en partijen.
2. Groenblauw netwerk waarop ‘sponzen’ overtollig water kunnen afvoeren en waarin berging en afvoer plaatsvindt.Wijken en stad.Gemeente Zwolle samen met het waterschap.
3. Waterrobuust Zwolle: gevolgbeperking overstromingen door noodventielen (noodoverloopgebieden) voor het groenblauw netwerk en overloopgebieden waar water tijdelijk heen kan in extreme situaties.
Stad en buitengebied.Gemeente Zwolle, samen met waterschap, provincie en buurgemeenten.