Prototype in Scheveningse haven; gereed voor installatie op de Noordzee.

Verwijderen van plastic

The Ocean Cleanup ontwikkelde in de afgelopen jaren een innovatieve methode voor het verwijderen van plastic uit de oceaan. Met behulp van drijvende elementen voorzien van ondoordringbare schermen wordt plastic tegengehouden en verzameld. Inmiddels is er een prototype van het drijvende scherm van 100 meter breed. In de zomer van 2016 wordt de duurzaamheid en logistiek van dit prototype getest voor de Nederlandse kust. Gevolgd door een studie en pilot test met een systeem van 2 kilometer breed voor de kust van Japan met het daadwerkelijk invangen van plastic.

Natuureffect beoordeling

Het invangen van plastic heeft als doel om schade aan het zeeleven te voorkomen. Het prototype kan zelf echter ook effecten hebben op de natuur. De marien ecologen van Royal HaskoningDHV hebben de effecten van het Noordzee prototype op beschermde natuur onderzocht. We hebben beoordeeld of er giftige stoffen vrijkomen en of het zeeleven, zoals zeezoogdieren, vogels en vissen, last hebben van het drijvende scherm en ankers. Dit is vastgelegd in een zogenaamde quickscan, waarin wordt getoetst aan de Natuurbeschermingswet 1998 en de Flora- en faunawet.

Geen gevaar voor de natuur

Uit de quickscan blijkt dat het prototype Noordzee geen grote effecten op het zeeleven en de bodem heeft. De effecten zijn minimaal doordat het prototype wordt geplaatst in een veel gebruikt gebied en een kleinschalig en tijdelijk karakter heeft. De ecotoxicologische screening laat zien dat er geen gevaar is voor uitloging van giftige stoffen uit het scherm. De aanwezige soorten kunnen tijdelijk en lokaal, te verwaarlozen effecten ondervinden. Bijvoorbeeld verstoring door de inzet van schepen en plaatsing van ankers. Er vindt zorgvuldige monitoring plaats om mogelijke onverwachte effecten van dit innovatieve systeem op te sporen.

Plastic soep

De plaatsing van het prototype op 22 juni 2016 is een eerste stap op weg naar het verwijderen van plastic uit de oceaan. Dit is nodig, want het zeeleven ondervindt nadelige effecten van plastic. In januari van dit jaar zijn er 29 potvissen aangespoeld aan de Noordzeekust. In de maag van deze potvissen zijn indrukwekkende hoeveelheden plastic aangetroffen. Daarbij gaat het om grote stukken die de darm kunnen blokkeren, maar ook om kleine stukken die chronische problemen kunnen veroorzaken. Ook bij vogels en vissen ligt sterfte op de loer door de aanwezigheid van plastic.

Via doorontwikkeling van het prototype is het doel zoveel mogelijk plastic uit de oceaan te verwijderen. Dit draagt bij aan een gezonder marien ecosysteem. Daarnaast is het uiteraard van belang dat er geen plastic meer in zee belandt.