De IJsselmeerdijk tussen Lelystad en Ketelbrug voldoet op dit moment niet aan de nieuwe veiligheidsnormen. Waterschap Zuiderzeeland gaat daarom, in samenwerking met Royal HaskoningDHV de dijk versterken. Hierbij heeft het waterschap ambitieuze doelstellingen op het gebied van biodiversiteit. Teun Wendt, Projectmanager bij het waterschap licht dit toe “We hebben de ambitie om de biodiversiteit van de bekleding en grasberm te vergroten ten opzichte van de huidige situatie. Ook willen we waar mogelijk de dijk inpassen in het groter ecologisch systeem van het IJsselmeer en omringende natuur”. 

Om deze doelstellingen concreet te maken heeft het waterschap ons gevraagd om al in de verkenningsfase van het dijkversterkingsproject kansen voor biodiversiteit uit te werken. Het doel is dat kansen voor biodiversiteit tijdens de verkenningsfase zodanig worden uitgewerkt, dat bij de afwegingen, die gemaakt worden voor (mogelijke) kansrijke alternatieven en een voorkeursbeslissing, kan worden beoordeeld welke kansen er zijn om biodiversiteit te vergroten. 

Om te weten te komen welke mogelijkheden er zijn om de natuurwaarden van de dijk te versterken, is het belangrijk om eerst de huidige natuurtoestand van de dijk te kennen. Hiervoor is inmiddels een eerste natuurinventarisatie uitgevoerd. Hieruit bleek dat er al veel soorten planten en dieren in/op/rondom het dijklichaam kunnen voorkomen. Zo groeien er verschillende soorten mossen en planten, die op de rode lijst staan en vormt het dijklichaam een (potentieel) interessant element voor vogels, vleermuizen en insecten om langs te migreren. Daarnaast wordt de bever waargenomen in de aangrenzende kwelsloot en komt een soort zoals de rivierdonderpad mogelijk voor op het substraat langs de oever van de dijk. Aan de hand van deze uitkomsten zijn al een aantal eerste kansen voor biodiversiteit geopperd waaronder: 

  • Het extensiveren van het beheer van de dijk of het inzaaien van het dijklichaam met als doel een soortenrijke dijkvegetatie te ontwikkelen. 
  • Het ontwikkelen van een lijnvormige beplanting (bomenrij) langs de gehele lengte van de dijk zodat dat deze nog aantrekkelijker wordt om langs te migreren. 
  • Het aanleggen van een natuurvriendelijke oever langs de aan de dijk grenzende kwelsloot. 
  • Het aanleggen van vooroevers in het IJsselmeer, waardoor de vooroevers een geleidelijke landwaterovergangen vormen en er paai- en leefgebied voor diverse vissoorten ontstaat. 
  • Het gebruik van verschillende maten breuksteen in het buitentalud, waartussen macrofaunasoorten en kleine vissen een schuil- en leefgebied kunnen vinden. 

Door deze kansen verder uit te werken kan in de ontwerpfase van de dijkversterking optimaal rekening worden gehouden met de eisen en wensen die vanuit biodiversiteit worden gesteld. De globale ontwerpen van concrete mogelijkheden worden gekoppeld aan kansrijke alternatieven die verder worden geëvalueerd; wat leveren de kansen op versus de kosten en benodigde aanpassing van het ontwerp? Uiteindelijk zal dit proces leiden tot concrete kansen voor biodiversiteit die kunnen worden toegepast in een voorkeursontwerp voor de dijk. 

Dit project laat zien dat het Waterschap Zuiderzeeland zijn eigen terreinen wil inzetten om de lokale biodiversiteit een boost te geven. Biodiversiteit is van groot belang voor een duurzame toekomst waarin ecosystemen in balans zijn. Samen dragen wij hier graag een steentje aan bij. Dat noemen wij Enhancing society together.


Eén van de mogelijke wensbeelden voor de versterkte dijk tussen Lelystad en Ketelbrug: een vooroever als boost voor biodiversiteit.