30 sep 2021
Het RIVM heeft op 14 juli 2021 de ZZS- lijst bijgewerkt. Er zijn 31 stoffen toegevoegd aan de lijst van ZZS. We geven meer toelichting op ZZS, de toegevoegde stoffen en het proces dat leidt tot opname van deze stoffen op de ZZS-lijst. Als uw bedrijf 1 of meer van deze ZZS gebruikt, kan dat van invloed zijn op uw bedrijfsvoering en vergunning.

Zeer Zorgwekkende Stoffen

ZZS staat voor Zeer Zorgwekkende Stoffen en die zijn geclassificeerd als de meest gevaarlijke stoffen voor mens en milieu omdat zij carcinogeen, mutageen of reprotoxisch (CMR), persistent, bio accumulerend en toxisch (PBT) of zeer persistent, zeer bio accumulerend (vPvB) zijn of een andere eigenschap hebben die reden is voor soortgelijke zorg (bijv. hormoonverstorend). Het RIVM houdt op haar website een lijst met ZZS bij, die door bedrijven gecontroleerd kan worden op actualisaties. Op de lijst staat vermeld waarom een stof als ZZS is aangemerkt. Stoffen moeten ook als ZZS worden aangemerkt als de leveranciers dat via zelfclassificatie aangeven.

 
 

Identificatie en procedure ZZS

ZZS zijn te identificeren als ze voorkomen op de lijsten van de volgende Europese wetgeving en verdragen:

  • CLP-verordening (EG) 1272/2008 geclassificeerd als C, M of R categorie 1A of 1B
  • Kandidaatslijst voor REACH Bijlage XIV, de Substance of Very High Concern (SVHC)
  • POP Verordening (EU) 2019/1021
  • Kaderrichtlijn Water 2000/60/EG
  • OSPAR lijst

Recent zijn er 31 stoffen toegevoegd aan de ZZS-lijst omdat er wijzigingen hebben plaatsgevonden m.b.t. de CLP-classificatie (1) of omdat de stoffen als SVHC zijn aangemerkt (2). Hieronder meer uitleg specifiek over deze 2 procedures:

  1. CLP-verordening (EG): In bijlage VI van de CLP-verordening staat beschreven wat de wettelijke verplichte gevaarsindeling is van chemische stoffen.  Chemische stoffen die bijvoorbeeld de classificatie CMR 1A of 1B hebben staan ook in deze bijlage. Als stoffen carcinogeen, mutageen of reprotoxisch 1A of 1B zijn, worden zij aangemerkt als ZZS.
  2. Kandidaatslijst voor REACH Bijlage XIV, de SVHC: Een lidstaat van de EU of ECHA kan, op verzoek van de commissie, een stof voordragen om geïdentificeerd te worden als ‘Substance of Very High Concern’ (SVHC). Dit proces wordt ook wel het SVHC-identificatieproces genoemd. Wanneer de stof geïdentificeerd wordt als SVHC, dan wordt de stof opgenomen in de REACH SVHC kandidaatslijst, om uiteindelijk te worden opgenomen in de autorisatielijst (Bijlage XIV van de REACH-verordening). Alle SVHC staan op de ZZS lijst en vallen onder het ZZS-beleid. 

Recente wijzigingen ZZS lijst

De stoffen en stofgroepen in tabel 1 ((natriumzouten van boorzuur (5 stoffen) & (gechloreerde paraffines van middellange keten* (14 stoffen)) zijn toegevoegd aan de ZZS-lijst omdat deze als SVHC zijn opgenomen op de REACH SVHC kandidaatslijst. Enkele van deze stoffen stonden al op de potentiële ZZS-lijst en zijn nu verplaatst naar de ZZS-lijst. De REACH SVHC kandidaatslijst bevat momenteel 219 stoffen.

De uitbreiding van de ZZS-lijst met de verschillende natriumzouten van boorzuur is geen verrassing aangezien toxicologische eigenschappen van een bepaalde stof vaak niet wezenlijk veranderen wanneer er een zout van gemaakt wordt. Het is dus zeer waarschijnlijk dat in de toekomst ook andere zouten van zuren die reeds als ZZS zijn aangemerkt, ook op de ZZS-lijst geplaatst zullen worden.

De stoffen in tabel 2 zijn toegevoegd aan de lijst van ZZS omdat deze volgens de laatste aanpassing van Bijlage VI van de CLP-verordening als kankerverwekkend of giftig voor de voortplanting zijn aangemerkt. Met uitzondering van dimethomorph (CAS 110488-70-5) stonden deze stoffen al op de potentiële ZZS-lijst en zijn ze nu verplaatst naar de ZZS-lijst. 

Tetrafluorethyleen (CAS 116-14-3) geclassificeerd als Carc. 1B is ook op bijlage VI van de CLP-verordening geplaatst. Het RIVM had van een Omgevingsdienst een aanvraag gekregen voor een stofadvies in verband met een emissie aanvraag. Vanwege die aanvraag was tetrafluorethyleen vooruitlopend op de ZZS-lijst geplaatst. 

Hier kunt u de volledige kandidaatslijst inzien (inclusief datum van opname en reden voor opname): Kandidaatslijst van zeer zorgwekkende stoffen voor autorisatie - ECHA (europa.eu). Hier kunt u de volledige ZZS lijst inzien: Totale ZZS-lijst | Risico's van stoffen (rivm.nl).

Vergunning

Bij vergunningverlening wordt extra gelet op de aanwezigheid van ZZS en van bedrijven wordt verwacht dat zij op de hoogte zijn van de status van de door hen gebruikte stoffen. U zou kunnen afwachten totdat de ZZS-lijst formeel aangepast en gepubliceerd is door het RIVM. Maar, door deze procedures in de gaten te houden, kunt u een betere inschatting maken van wat er in de toekomst nog kan komen. Dit is van strategisch belang voor uw bedrijf, omdat deze stoffen van invloed kunnen zijn op aanstaande vergunning trajecten

Voor vragen kunt u contact opnemen met de auteurs van dit artikel.