2 nov 2018

Bij Delfzijl is op 2 november een testlocatie voor onderzoek naar kwelderontwikkeling geopend. Dit kwelderlandschap is onderdeel van het Programma Eems-Dollard 2050 en is de komende drie jaar een proeftuin. Onderzoekers testen hier gedurende drie jaar in verschillende proefvakken wat de beste manier is om kwelders met bijbehorende natuur te ontwikkelen. Het project is onderdeel van 'Marconi Buitendijks' en komt tot stand door een samenwerking tussen de gemeente Delfzijl, kennisconsortium EcoShape en EcoShape partners Royal HaskoningDHV, Wageningen Marine Research, Arcadis en Deltares.

Het 15 hectare grote kwelderlandschap is opgedeeld in een aantal proefvakken die verschillen in bodemsamenstelling en aanplant van zeekraal. Projectleider Petra Dankers van Royal HaskoningDHV licht toe: ‘De ondergrond van het kwelderlandschap bestaat uit zand en klei, net als de natuurlijke ondergrond van een kwelder. Om na te gaan welke verhouding van zand en klei het best werkt voor kwelderontwikkeling, hebben we in de proefvakken 5%, 20% of 50% klei in de toplaag van zand bijgemengd’. Deze winter meten de onderzoekers hoogteveranderingen, ontwikkeling van geulen en erosie- en aanslibbing van de kwelder, om zo de beginsituatie in kaart te brengen. Petra vervolgt: 'In het voorjaar van 2019 planten de onderzoekers zeekraal in een aantal proefvakken om te kijken of en op welke manier aanplant werkt en hoe de begroeiing van de kwelder tot ontwikkeling komt. Het zeekraalzaad is met de hand geoogst en overwintert momenteel in een schuur'.

Aanleg

Het bijmengen van klei in de ondergrond vereiste de nodige creativiteit. Aanvankelijk was het idee om slib bij te mengen, maar dit bleek lastig uitvoerbaar omdat het slib snel zou wegspoelen. Daarom is gekozen om klei ingedroogd slib uit het Eems-Dollard te gebruiken in plaats van vloeibaar slib. De klei is op het zandtalud gestort en vervolgens door het zand geploegd met een diepspitter, een hele uitdaging op een net aangelegd buitendijks zandbed.’

Plan Marconi Delfzijl

De gemeente Delfzijl staat voor een aantal uitdagingen. De zeespiegel stijgt en de natuur gaat achteruit door een sliboverschot in het Eems-Dollard estuarium. Tegelijk wil de gemeente de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad vergroten door het maritieme karakter herstellen. EcoShape en haar partners maakten een Building with Nature ontwerp voor het kustgebied bij Delfzijl met daarin een strand, een kwelderpark en een kwelderlandschap. De gemeente Delfzijl gaf EcoShape vervolgens opdracht voor onderzoek naar kwelderontwikkeling op het kwelderlandschap.

Kwelders en zeespiegelstijging

De kennis die de onderzoekers ontwikkelen kan toegepast worden op andere plekken in binnen- en buitenland. Petra Dankers: “De problematiek in het kustgebied van Delfzijl staat niet op zichzelf. Wereldwijd hebben kustgebieden te maken met de stijging van de zeespiegel en bodemdaling. In Delfzijl bouwen we nu waardevolle kennis en ervaring op met de aanleg van kwelders die kunnen dienen als natuurlijke kustbescherming. De expertise kan op termijn ook andere haven- en deltagebieden helpen om met natuurlijke en gebiedseigen materialen kwelders te ontwikkelen.”

Het project wordt medegefinancierd door het Waddenfonds.