20 jun 2019

Vandaag heeft Minister Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) het ontwerp van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) gelanceerd. Dit markeert een belangrijk nieuwe fase in het implementatietraject van de Omgevingswet, waarna de officiële ter inzagelegging van de ontwerp-NOVI start en zienswijzen kunnen worden ingediend. Royal HaskoningDHV heeft het bijbehorende milieueffectrapport (planMER) opgesteld.

Met de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op hoe we ons land moeten aanpassen aan en voorbereiden op de gevolgen van ingrijpende transities in de fysieke leefomgeving. De energietransitie, klimaatadaptatie, de transitie naar een meer duurzame circulaire economie, naar sterkere en gezondere steden en regio’s en een duurzamer gebruik van het landelijk gebied zijn hier voorbeelden van.

PlanMER in de geest van de Omgevingswet

Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties vroeg ons het planMER voor de ontwerp-NOVI op te stellen. In de geest van de Omgevingswet is in het planMER niet alleen gekeken naar milieuaspecten, maar naar alle aspecten die van belang zijn voor een duurzame ontwikkeling van de leefomgeving.

Al vanaf de start van de NOVI is vanuit het m.e.r. reflectie geboden om keuzes die gedurende het proces zijn gemaakt te ondersteunen. Dit heeft niet alleen geleid tot goed overwogen keuzes in het beleid, maar ook tot concrete optimalisaties, zoals aandacht voor biodiversiteit, milieukwaliteit, gezondheid en welzijn. In een context waar veel leefomgevingsaspecten onder druk staan, kent de doorwerking en uitvoering van de ontwerp-NOVI - en daarmee de effecten voor de staat van de fysieke leefomgeving - nog veel onzekerheden. Effecten kunnen vaak nog zowel positief als negatief uitpakken, afhankelijk van de uitwerking in (gebiedsgerichte) programma’s, de doorwerking naar vervolgbesluiten van zowel Rijk als decentrale overheden en van het in te zetten instrumentarium. Het m.e.r. heeft als het ‘geweten van de leefomgeving’ de kansen en risico’s op een overzichtelijke wijze in beeld gebracht.

"Niet alleen het instrument m.e.r. maar ook de rol van de MER-makers wordt anders. Het is niet meer zozeer een auteur die effecten beoordeeld en dit netjes opschrijft, maar iemand die een interactief proces begeleidt waarin milieuoverwegingen een goede plek in het planproces krijgen", aldus Christiaan Elings, Strategic management consultant duurzame transities bij Royal HaskoningDHV.

Sterke basis voor de toekomst

Het planMER voor de ontwerp-NOVI vormt tevens een sterke basis voor de toekomstige besluiten over de fysieke leefomgeving door Rijk en decentrale overheden. In het planMER geven we aandachtspunten en randvoorwaarden mee aan vervolgbesluiten en flankerend beleid om op een goede manier om te kunnen gaan met de kansen en risico’s voor de fysieke leefomgeving.

Digitaal rapport voor maximaal stakeholder engagement

We hebben een digitaal en interactief planMER opgesteld, waarin we de complexiteit, de inhoud én de kansen en risico’s van de Omgevingsvisie met elkaar hebben gecombineerd. Het digitale rapport vermindert de complexiteit en verbetert de besluitvorming door toegankelijke en interactieve teksten en visualisaties.

Het digitale rapport verbetert tevens de transparantie en maakt de materie in vogelvlucht en op detailniveau begrijpelijk voor zowel specialistische als niet-specialistische doelgroepen. Zo biedt het digitale rapport de mogelijkheid om alle stakeholders maximaal te betrekken. Dit is belangrijk omdat de ontwerp-NOVI en het planMER van 20 augustus tot en met 30 september ter inzage liggen.