28 sep 2021
In Nederland krijgen we meer PFAS binnen dan wenselijk is. Slechts voor enkele PFAS-verbindingen is nu een grenswaarde beschikbaar, maar voor meer stoffen zijn normen aanstaande. Emissies naar o.a. water zullen moeten worden beperkt en restricties op productie en gebruik in de EU zijn in voorbereiding.

Wat zijn PFAS?

Poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) is een groep van kunstmatig gemaakte chemische stoffen die niet van nature in het milieu voorkomen. De eigenschappen van deze stoffen verschillen per individuele PFAS. De ene PFAS verspreidt zich sneller of is schadelijker dan de andere PFAS. Ook zijn er veel PFAS waar nog maar weinig over bekend is. Wel bekend is dat ze:

  • Niet of nauwelijks (deels) afbreken in het milieu (ze zijn persistent)
  • Schadelijke effecten kunnen hebben voor mensen en in het milieu (ze zijn toxisch)
  • Gemakkelijk en breed verspreiden in het milieu (ze zijn mobiel)
  • Kunnen ophopen in menselijke en dierlijke weefsels en planten (ze zijn bioaccumulerend)

Huidige wetgeving in Nederland

Bedrijven moeten ZZS en pZZS inventariseren en voor ZZS de emissies naar verschillende milieucompartimenten zo ver mogelijk (tot nul) terugdringen. Het RIVM heeft inmiddels 51 PFAS als ZZS aangemerkt. Oppervlaktewaternormen waaraan wordt getoetst zijn er nu alleen voor PFOA, PFOS en FRD903 (GenX-technologie). Het RIVM is inmiddels verzocht indicatieve normen af te leiden voor andere en individuele PFAS.

Wetgeving in Europa

In Europa is in juli 2021 een voorstel tot een verbod op alle PFAS ingediend. Nederland is initiatiefnemer samen met Duitsland, Denemarken, Zweden en Noorwegen. Volgens deze lidstaten rechtvaardigen gemeenschappelijke zorgaspecten een algemeen verbod, ook al zijn er verschillen in eigenschappen tussen de diverse PFAS.

Wat kunt u doen om zo goed mogelijk met PFAS om te gaan? 

In de vergunningsprocedure zal meer aandacht worden gegeven aan PFAS-emissies. Van belang is dus allereerst te weten of, en zo ja welke PFAS voorkomen in uw afvalwater. Bijvoorbeeld via monitoring voor en na een aanwezige eigen (biologische) zuivering. Verder is de vraag of PFAS voorkomt in de grondstoffen die worden gebruikt. Zijn hiervoor alternatieven te vinden? Voor afvalverwerkers is het relevant of de ingenomen afvalstromen PFAS kunnen bevatten. Daarna kan er gekeken worden naar sanering: zijn de aanwezige installaties in staat PFAS te verwerken, concentreren of af te vangen?

Ter beperking van emissies kan worden overwogen de afvalwaterstroom te gaan filteren en/of over specifieke adsorberende materialen te leiden. Zo kan PFAS uit de waterfase worden gehaald en worden geconcentreerd in de vaste fase die vervolgens kan worden verbrand. Verbranding onder zeer hoge temperaturen is vooralsnog de enige bewezen manier om de sterke koolstof-fluor verbinding te breken. 

Actief kool kan relatief goed worden gebruikt voor adsorptie, maar kent beperkingen bijvoorbeeld in capaciteit, of door dichtslibben en verdringing door contaminanten uit andere stofgroepen. Ook zijn er andere commerciële technieken met bindende polymeren of immobiliserende reagentia die mogelijk tot hoge verwijderingspercentages leiden. 

Meer informatie?

Voor meer informatie over PFAS kunt u contact opnemen met een van onze specialisten.