4 feb 2021

Net als andere waterschappen heeft het Hoogheemraadschap van Schieland en Krimpenerwaard (HHSK) zich gecommitteerd aan de landelijke doelstellingen in 2050 100% circulair te zijn en in 2030 50% minder primaire grondstoffen te gebruiken. Deze ambities zijn verder uitgewerkt in de eigen duurzaamheidsnota uit 2017. In 2020 heeft Royal HaskoningDHV via de materiaalstromenanalyse het hoogheemraadschap geholpen om daar verder richting en invulling aan te geven. Hierdoor kan het primaire grondstoffenverbruik worden verminderd en gekozen worden voor materialen met een lagere (of geen!) milieu-impact.

Circulariteit zit in de genen van waterschappen 

Al voordat circulaire economie een begrip werd, waren waterschappen hier mee bezig. Een belangrijke taak is immers om de (afval)waterkringloop sluitend te maken met als belangrijkste grondstof zoet water. Ook zien waterschappen afvalwater als een bron van energie en grondstoffen.  

Daarnaast gebruiken waterschappen zelf ook veel grondstoffen in hun grond-, weg- en waterbouwwerken (GWW), zoals klei, zand, beton en asfalt.

 

Waarom een materiaalstromenanalyse?

 

Om gericht stappen te kunnen zetten en strategische keuzes te kunnen maken, heeft het hoogheemraadschap een materiaalstromenanalyse door ons laten uitvoeren. Dat heeft inzicht gegeven om keuzes op te kunnen baseren. We hebben de hoeveelheden en voorraden grondstoffen en reststromen in kaart gebracht en ook de milieu-impact van materialen op basis van de MKI inzichtelijk gemaakt.

 

Download Rapport

250.000 ton aan reststromen op jaarbasis

Op jaarbasis komt er maar liefst ca. 250.000 ton aan reststromen bij het hoogheemraadschap. De grootste stromen zijn bagger (ca. 78%) en slib (ca. 12%). Daarna volgen reststromen die vrijkomen bij beheer en onderhoud bij grond-, weg- en waterbouw (GWW) objecten. Het gaat bijvoorbeeld om asfalt (ruim 10.000 ton) en maaisel (ca. 8.000 ton). 

Gigantische voorraad materialen

HHSK blijkt over een gigantische voorraad aan materialen te beschikken. De grootste voorraad aan materialen zit in de vorm van klei- en steenverwerking in waterkeringen (ca. 17 miljoen ton). Ook in wegen is een grote voorraad materialen verwerkt (ca. 2,4 miljoen ton). 

“Veel collega’s werden een beetje overvallen door de informatievraag die op tafel kwam om de juiste cijfers voor het onderzoek te verzamelen. Uiteindelijk is dat gelukkig wel goed gelukt, alleen was het wel een belangrijk signaal voor ons dat we ook een opgave hebben op vlak van bewustwording, mobilisatie en activatie van de organisatie om met circulariteit aan de slag te gaan.”
Albert Sandbrink, Civiel Technicus bij het Hoogheemraadschap HHSK

Nieuwe grondstoffen vooral voor GWW-Objecten

Op jaarbasis gebruikt het waterschap ca. 20.000 ton aan nieuwe grondstoffen. Het gaat hierbij vooral om grondstoffen die voor de GWW gebruikt worden, asfalt (52%), beton (14%) en klei (10%). Afhankelijk van de projecten die uitgevoerd worden, kan dit op jaarbasis uiteraard verschillen.

Materiaalstromenanalyse HHSK: miljoenen tonnen grondstoffen in voorraad

Bijvangst van het onderzoek was dat het duidelijk werd dat er meer gedaan moest worden dan onderzoek naar cijfers. Duidelijk werd ook dat het belangrijk is om uit te leggen waarom die cijfers nodig zijn, wat de transitie naar een circulaire economie inhoudt en de urgentie die er ook voor het waterschap is om daar invulling aan te geven. Enkele mooie voorbeelden van projecten die reeds zijn opgestart, zijn Blueroof (uit roostergoed uit de waterzuivering substraat maken voor groene daken), het maken van Bokashi (bermmaaisel als grondstof) , EU-project USAR (onderzoek naar nieuwe toepassingen voor bagger als grondstof)  en deelname aan de Greendeal GWW 2.0.  

Transitie naar een circulaire economie 

In 2021 zal HHSK aan de slag gaan om de bewustwording van de transitie naar een circulaire economie binnen de eigen organisatie te vergroten. Dit doet HHSK door de aanbevelingen uit de materiaalstromenanalyse uit te werken en waar mogelijk toe te passen.  

“We willen stapsgewijs het gebruik van grondstoffen met een negatieve impact op het milieu en grondstoffen die schaars zijn verminderen door hier alternatieven voor toe te passen. Daarnaast onderzoeken we hoe we grondstoffen kunnen terugwinnen, bijvoorbeeld uit afvalwater, bagger of maaisel.”
Laura Koedoot, Programmamanager Duurzaam bij het Hoogheemraadschap HHSK