28 aug 2018

Om beter te begrijpen hoe het slib zich in het dynamische overgangsgebied tussen rivier en zee (zoet en zout) gedraagt, start dinsdag 28 augustus 2018 een grootschalig veldonderzoek in het Eems-estuarium op het grensgebied tussen Nederland en Duitsland. Deze kennis is nodig om de effecten van maatregelen om de troebelheid te verminderen goed te kunnen voorspellen. Het onderzoek wordt in samenwerking met Duitse overheden en internationale onderzoekinstellingen uitgevoerd en is onderdeel van het Eems-Dollard 2050 programma.

Voor het meetprogramma is samenwerking gezocht met Duitse partijen vanwege de gezamenlijke behoefte aan deze nieuwe kennis voor zowel het Duitse als het Nederlandse waterbeheer. Daarnaast zijn verschillende binnenlandse en buitenlandse universiteiten aangesloten vanwege het unieke feit dat zoveel verschillende aspecten tegelijkertijd gemeten gaan worden.

Een meetlat voor een gezond ecosysteem

In de Eemsrivier bevinden zich grote hoeveelheden slib die te troebel water veroorzaken. Dit belemmert de groei van algen die aan de basis van de voedselketen staan. Ook het bodemleven en vissen worden hierdoor in hun ontwikkeling beperkt.

De details van de onderzoeksprocedure

In het gebied waar de Eemsrivier uitmondt in de Dollard (het Eems-estuarium) worden op de bodem o.a. tien meetframes geplaatst die gedurende drie weken op verschillende dieptes troebelheid, zout en stroomsnelheid meten. Gedurende een hele getijcyclus van 13 uur wordt ook volcontinu vanaf acht schepen gemeten. Omdat turbulentie van het water van groot belang is voor de uitwisseling en verspreiding van het slib worden hiervoor vanaf twee schepen zeer specialistische metingen uitgevoerd. Daarnaast wordt met een speciale camera ter plekke de grootte en de valsnelheid van slibvlokken gemeten en worden er monsters van water en bodem genomen voor metingen van de slibconcentratie. Op basis van de verzamelde meetresultaten zullen de rekenmodellen worden verbeterd, zodat de effecten van maatregelen om de troebelheid te verminderen beter kunnen worden voorspeld.

Dr. Petra Dankers, projectleider vanuit Royal HaskoningDHV en senior consultant morphology of coast, estuaries and rivers zegt: “Dit is een ontzettend belangrijk onderzoek en we kijken uit naar de resultaten. Dit onderzoek draagt bij aan het Eems-Dollard 2050 programma wat als doel heeft de ecologie en natuur, samen met een duurzame economie, van de Eems delta te verbeteren. Het is mooi om te zien dat zoveel partijen samenwerken in onderzoek, uitvoer en beleid om zo tot een geslaagd project te komen.”

Twee meetrondes

De eerste meetronde wordt uitgevoerd bij verwachte lage afvoer van de Eems-rivier in de periode van 9 augustus tot 7 september 2018. De eerste 13-uursmeting met de schepen vindt plaats op 28 augustus. De tweede meetronde vindt plaats tijdens de verwachte hoge afvoer van de Eems-rivier in januari of februari 2019. Naar verwachting zijn de eerste resultaten in de zomer van 2019 bekend.

Charlotte Schmidt, woordvoerder van Rijkswaterstaat: “Dit is een ingewikkeld project dat onderzoekers vanuit Nederland en de rest van de wereld heeft aangetrokken om te onderzoeken hoe we de troebelheid van de rivier en riviermonding kunnen verminderen om zo de ecosystemen te beschermen.
We werken onder andere samen met specialistische technische universiteiten Delft, Twente en Wageningen en onderzoeksinstituten zoals Deltares die we raadplegen voor advies, wetenschappelijke interpretatie en metingen. We willen graag alle betrokken partijen bedankten, in het bijzonder voor hun hulp in het meten van alle verschillende aspecten binnen het onderzoek.”