2 apr 2019

Nederland moet verduurzamen. Aan deze opgave wordt door verschillende overheidslagen gewerkt, maar de uitvoering komt samen in de regio. De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) heeft verkend wat dit betekent voor de aanpak van de verduurzaming van Nederland. Op 26 maart 2019 heeft de Rli zijn verkenning ‘De som der delen: Verkenning samenvallende opgaven in de regio’ aangeboden aan Gedeputeerde Staten van de Provincie Zeeland. Bert Groffen, Strategie en Management Consultant van Royal HaskoningDHV, maakte deel uit van het projectteam van de Rli.

De Rli heeft in de Zuidwestelijke Delta gekeken naar de vier duurzaamheidsopgaven die een grote impact op deze regio zullen krijgen: de energietransitie, de voedseltransitie, de transitie naar een circulaire economie en de aanpassing aan klimaatverandering. In deze regio dragen al diverse initiatieven bij aan het verwezenlijken van deze structurele veranderingen, maar de meeste initiatieven zijn echter nog kleinschalig in verhouding tot de doelen die in 2050 moeten worden behaald. De aanpak van de duurzaamheidsopgaven verkeert nog in de beginfase.

De Rli verkent duurzaamheidsopgaven voor Zuidwestelijke Delta  | Royal HaskoningDHV

Foto: Commissaris van de Koning van provincie Zeeland, Han Polman (l), neemt de verkenning in ontvangst met Co Verdaas (m) raadslid, en Jan Jaap de Graeff (r) voorzitter Rli | Copyright: Mark Neelemans

Samenhangende aanpak nodig

De raad verwacht dat in de nabije toekomst steeds meer behoefte ontstaat aan een samenhangende aanpak, zowel inhoudelijk als procesmatig. Door vraagstukken goed met elkaar te verbinden zullen namelijk unieke kansen ontstaan. Omgekeerd kunnen er belemmeringen ontstaan bij de samenloop van verschillende transities, bijvoorbeeld als ze concurreren om ruimte, geld, arbeid of politieke aandacht. Door opgaven slim te combineren kan hier bijtijds op worden ingespeeld.

Versnelling en opschaling

De raad constateert dat er een impuls nodig is om de slagkracht in de regio te versterken. Versnelling en opschaling in de aanpak van de opgaven is nodig. Bovendien constateert de raad dat de regio beter moet inspelen op de groeiende samenhang tussen de opgaven.

De raad onderscheidt vijf - onderling samenhangende -  lijnen waarlangs gewerkt kan worden aan de versterking van die samenhangende aanpak van duurzaamheidsopgaven op regionaal niveau:

  1. Het Rijk en de regio beter met elkaar verbinden: de regio kan de duurzaamheidsopgaven niet zonder het Rijk realiseren, omgekeerd heeft het Rijk de regio daarvoor nodig. De raad pleit voor een meer actieve betrokkenheid van het Rijk in de regio.
  2. De samenleving meer betrekken bij opgaven en oplossingen: de Rli is voorstander van een gebiedsgerichte benadering waarbij de overheid actief met burgers in dialoog gaat over de aanpak van de opgaven in zijn leefomgeving.
  3. Duurzaamheidsopgaven benutten als kans voor de aanpak van regionale opgaven. De Rli constateert dat de duurzaamheidsopgaven juist een kans bieden om de eigen opgaven van de regio aan te pakken.
  4. Gericht werken aan innovatie en kennisopbouw voor verduurzaming: het is belangrijk dat de kennisontwikkeling en het opleidingsaanbod nauw aansluit op het regionale arbeidsmarktbeleid om de opgaven te kunnen aanpakken.
  5. Ontwerpkracht gebruiken om de samenhang tussen opgaven invulling te geven: het inzetten van ontwerpkracht kan helpen om de samenhang tussen opgaven in beeld te brengen.

De voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer, de bewindslieden van de Ministeries van LNV, I en W, BZK en EZK ontvingen deze verkenning met een begeleidende brief.

De digitale versie van deze verkenning is gepubliceerd op de Rli-website.

Meld u aan voor de werkconferentie!

In het kader van deze verkenning organiseert de Rli op donderdagmiddag 20 juni aanstaande een werkconferentie in het Muntgebouw, Leidseweg 90 in Utrecht. Voor deze werkconferentie kunt u zich alvast inschrijven voor deelname, via uitnodiging@rli.nl.