15 apr 2021

Ingenieursbureau DHV leverde tijdens de Tweede Wereldoorlog een belangrijke bijdrage aan de centrale voedselvoorziening in Nederland. Het verhaal Overleven door centrale keukens, dat onderdeel uitmaakt van een reeks van negen verhalen uit de geschiedenis van onze organisatie, vertelt hoe onze voorgangers dankzij doorzettingsvermogen, technisch vernuft en een goed afgestemd moreel kompas het bedrijf tijdens de oorlog draaiend hielden. 

Na de capitulatie van Nederland in mei 1940 besloot het Rijksbureau van de Voedselvoorziening in Oorlogstijd dat er in korte tijd keukens voor massavoeding moesten worden gebouwd. Civiel-ingenieur Bastiaan Verhey, medeoprichter van DHV, verkreeg de opdracht voor het ontwerp en de constructie van een ‘hyperefficiënt’ kook- en serveerstation. 

Erik Oostwegel, CEO Royal HaskoningDHV: “Dat juist Verhey deze opdracht kreeg is geen verrassing. Hij onderhield goede relaties met voormalig DHV-compagnon Arnold Groothoff, die in die tijd onder meer lid was van de nationale crisisraad in Nederland. Verhey had in 1938 via een opdracht van dezelfde Groothoff relevante ervaring opgedaan met de razendsnelle serieproductie van gebouwen en infrastructurele werken voor het Staatsbedrijf der Artillerie Inrichtingen. Deze ervaring kwam hem nu goed van pas.”

Vroege voorbeelden van gestandaardiseerde bouw. Linksboven Amersfoort, rechtsboven Amsterdam Magelhaensplein, linksonder Vlissingen, rechtsonder Dordrecht. (bron: Gaslaan Archief Eemland, Stadsarchief Amsterdam, Beeldbank Zeeland, Regionaal Archief Dordrecht)

De werkzaamheden begonnen in augustus 1940. Drie maanden later, in oktober van datzelfde jaar leverden Verhey en zijn collega's het eerste prototype op: de centrale keuken aan het Grote Visserij-plein in Rotterdam. Oostwegel: "Wat mij betreft een perfect voorbeeld van een zeer snelle time-to-market, een term die toen nog niet bestond, maar die vaak gebruikt wordt bij opdrachten van nu!”


Detail van plattegrond van de originele standaardkeuken (bron: Nationaal Archief)

Na de oplevering van de eerste centrale keuken, volgde het contract voor het ontwerp en levering van een complete serie centrale keukens door heel Nederland. Verhey ontwierp daarvoor twee standaarduitvoeringen: ‘voor de distributie van voedsel aan respectievelijk 4.000 of 6.000 personen’. Het werk leidde tot allerlei vervolgopdrachten, gerelateerd aan de voedselvoorziening: zoals het verbouwen van garages, bioscopen en zelfs kerken tot kantines waar arbeiders hun maaltijd kregen uitgereikt.

Naarmate de oorlog langer duurde, werden de werkomstandigheden steeds slechter. Toch bleven de opdrachten binnenkomen. Erik Oostwegel: “Daarmee wisten Verhey en zijn compagnon Heederik hun werknemers te behoeden voor dwangarbeid in Duitsland. Zeer waardevol is het ook dat DHV door het werk voor de centrale keukens heeft bijgedragen aan voedselvoorziening aan hen die het destijds het hardst nodig hadden.” 

 

 

Het verhaal tot nu toe

In 2021 vieren we de 140ste verjaardag van Royal HaskoningDHV. Ter gelegenheid hiervan trakteren we op negen markante verhalen uit de geschiedenis van het bedrijf.

Na de introductie van onze grondleggers Johan van Hasselt en Jacobus de Koning, die in 1881 het eerste onafhankelijke ingenieursbureau in Nederland oprichtten, volgden we De Koning toen hij in 1889 naar Egypte reisde om een spoorbrug over de Nijl te ontwerpen. Heederik, Heineken, Dwars en Verhey neemt u mee naar de begintijd van onze lange relatie met Heineken en de start van ingenieursbureau DHV. Overleven door centrale keukens vertelt het verhaal van DHV die tijdens de Tweede Wereldoorlog een belangrijke bijdrage levert aan de centrale voedselvoorziening in Nederland.