De proces- en chemische industrie vormt de ruggengraat van de Europese economie en heeft een enorm potentieel. Met de groei van bevolking en welvaart in andere continenten, verschuift de productie van bulkchemicaliën naar Azië, Afrika, Zuid-Amerika en het Midden-Oosten. In Europa ligt de focus op efficiencyverbetering van de productie in bestaande chemische installaties, de toepassing van ecodesign systemen, het vervaardigen van gespecialiseerde chemische producten en de ontwikkeling van nieuwe, mogelijk ontwrichtende technologieën en markten.

Kerndoelen van al deze trends zijn het verwerven van exploitatievergunningen (licence to operate), het bereiken van een operationele topstatus (operational excellence) en ecologische effectiviteit. De manier waarop deze doelen worden nagestreefd, verschilt binnen gevestigde en groeimarkten. Chemiebedrijven willen deel gaan uitmaken van de 'groene economie'. Ze zetten in op verantwoorde, duurzame groei binnen een circulaire keten in plaats van een lineaire keten.

License to operate

License to operate is een randvoorwaarde voor operationele continuïteit, bedrijven in de proces- en chemische industrie hebben zich ingespannen om aan alle relevante wet- en regelgeving te voldoen. De samenleving schuift echter steeds meer op naar het terugdringen en voorkomen van risico's en is niet meer bereid incidenten te accepteren. Overheden reageren op deze mondiale trend door strengere regels af te dwingen. Bedrijven dienen volledig en transparant te communiceren over hun prestaties. De samenleving is de ultieme stakeholder, en het is niet zozeer de vraag hoe je die veranderende regelgeving bij kunt houden, maar hoe je erop vooruit kunt lopen.

Waardecreatie

Herinrichting van de leveringsketen vraagt om een kritische of misschien wel ontwrichtende kijk op bestaande bedrijfsmiddelen en relaties. Initiatieven voor een industriële symbiose, gericht op de waardecreatie van energie en grondstoffen uit bijvoorbeeld afval en restproducten, zien we nu vooral in de gevestigde markten in Europa, de VS en Japan. Daarbij wordt kennis omgezet naar commercieel haalbare producten, processen of diensten.

Ecologische doelmatigheid is voor de chemische industrie de laatste ontwikkelingsstap naar de groene economie. Regulerende maatregelen als REACH en CARS21 stimuleren het gebruik van alternatieven voor traditionele gevaarlijke stoffen en kringloopmaterialen. Toepassing van bepaalde chemische stoffen wordt teruggedrongen of aan banden gelegd, terwijl de toekomst ligt in nieuwe bio-based producten. De focus op hergebruik van grondstoffen zal leiden tot nieuwe assemblagetechnieken en nieuwe processen, zoals procesintensificatie.