Auteurs:

 Micheline Hounjet Sanne Laumen Sanne Bogers

Bij gebiedsprocessen is participatie tussen overheden en stakeholders zoals bewoners, ondernemers en projectontwikkelaars essentieel. In deze tijd waarin we allemaal thuiswerken en de mogelijkheden voor live bijeenkomsten beperkt zijn is dat een grote uitdaging. Het is moeilijker om partijen echt te betrekken in de visie- en planvorming en om zichtbaar te maken dat ideeën en zorgen ook echt meegenomen worden. Daarnaast is daadwerkelijke samenwerking tussen de verschillende partijen noodzakelijk voor de uiteindelijke realisatie van een plan en dit wil je zo vroeg mogelijk in het proces opstarten.

Voor het project KNOOP XL in Eindhoven hebben we met behulp van twee type digitale tools niet alleen uitleg gegeven over klimaatadaptatie en mogelijke oplossingen, maar door de gekozen vorm vooral ook aandacht besteed aan de samenwerking.

Project KNOOP XL

Klimaatveranderingen de effecten hiervan zijn niet meer weg te denken uit de ontwikkeling van steden. Het wordt steeds belangrijker dat steden adaptief zijn voor veranderingen zoals extreme neerslag, hitte stress en droogte. Het te verwachten toenemende effect van de klimaatveranderingen zal de kwaliteit van leven in de steden minimaliseren. Erkenning hiervan, kennis opbouwen over klimaatadaptieve maatregelen en het meenemen van deze oplossingen worden een vereiste in projectontwikkeling.

In het project KNOOP XL is klimaatadaptatie een belangrijke pijler. KNOOP XL is de allesomvattende naam voor het stationsgebied van Eindhoven. Hierin zijn 11 percelen gelegen die in de komende 20 jaar op de schop worden genomen. Om klimaatadaptatie te waarborgen in dit grote projectgebied, heeft de gemeente Eindhoven een streefpunt voor de groen- en wateropgave gesteld.

Deze opgave wil de gemeente Eindhoven samen met de betrokken ontwikkelaars en eigenaren ontwikkelen binnen KNOOP XL. De complexiteit door de hoeveelheid betrokkenen, vraagt om de juiste communicatie, begrip en samenwerking tussen de verschillende partijen. Om dit te waarborgen zijn het Klimaatadaptatiespel en ontwerptool STAIN, beide ontwikkeld door Royal HaskoningDHV, gebruikt tijdens de overleggen.

Eerste Ronde: Klimaatadaptatiespel

Om ervoor te zorgen dat klimaatadaptieve maatregelen onderdeel worden van projectontwikkeling zijn erkenning van en kennis over de toevoeging van deze maatregelen nodig. Samen met de urgentie om samen te werken stond dit centraal in het Klimaatadaptatie-spel tijdens de eerste sessie. Het spel is opgezet in een 3D Expo ruimte met daarin verschillende stands die de 5 vragenrondes van het spel representeren. In deze 5 vragen wordt de kennis van de opgaven en de mogelijke oplossingsrichtingen vergroot. Het spel is zo opgezet dat de samenwerkingsbehoefte wordt vergroot. Bij het beantwoorden van de vragen wordt het gesprek aangegaan tussen stakeholders en overheid en worden de verschillende standpunten met elkaar besproken. Door de complexiteit van het project is onderling begrip erg belangrijk. Tijdens dit spel is ook de project- specifieke klimaatbank geïntroduceerd die het samenwerken tussen de stakeholders en het behalen van de groen- en wateropgave moet vergemakkelijken.

Tweede Ronde: STAIN

De tweede workshop was ingestoken als een praktijkoefening als vervolg op het Klimaatadaptatiespel in de eerste workshop. Hiervoor hebben we de Royal Haskoning DHV tool STAIN ingezet.

De gemeente tekende de ontwikkelvisie in en vervolgens konden de deelnemers meedenken over hoe de aanvullende groenopgaaf en wateropgaaf het beste ingevuld zouden kunnen worden en hoe dit zou kunnen aansluiten op de ontwikkelvisie. De discussie kwam direct op gang en leverde goede ideeën op. Niet alleen qua combinatie van oplossingen en geschikte locaties, maar ook qua mogelijke samenwerking. Binnen drie kwartier was de volledige wateropgaaf ingevuld en 70% van de veel grotere groenopgaaf. De werksessie diende als oefening en het resultaat is niet bindend voor de deelnemers maar geeft wel goede aanknopingspunten om verder op door te gaan tijdens verdere verkenningen voor de planuitwerking.

 

Digitale participatie versus analoog

Ook wanneer het weer mogelijk wordt om workshops in levende lijve te organiseren, zullen we dit soort instrumenten blijven gebruiken. Bij beide tools staat de discussie tussen de deelnemers centraal en dat is in elke workshopvorm belangrijk.

We zijn blij dat we de online discussies op een goede manier kunnen faciliteren en dat het resultaat op een duidelijke en transparante manier kan worden meegenomen in de volgende processtappen. We kijken uit naar toekomstige workshops, of ze nu volledig digitaal of analoog zijn of gedeeltelijk digitaal. Want juist in een hybride vorm met een gedeelte van de deelnemers aanwezig en een gedeelte van de deelnemers online, is het met dit soort tools toch mogelijk om samen te werken en ideeën te delen in dezelfde workshop.