Wilt u ook bijdragen aan meer gescheiden afvalinzameling op scholen? In dat geval nodigen wij u graag uit om hierover met ons mee te denken tijdens een van onze werksessies (15 en 22 maart in Utrecht).

Tijdens twee werksessies willen we met de deelnemers kijken naar hoe je het zou willen organiseren binnen de school zelf: wat werkt wel en wat werkt niet? Het is ook de vraag waar te beginnen om tot een goede uitrol te komen en welke (organisatorische) randvoorwaarden nodig zijn.

Waarom juist gescheiden afvalinzameling op scholen?

Vorig jaar is Rijkswaterstaat in samenwerking met Royal HaskoningDHV gestart met een traject om meer inzicht te krijgen in de mogelijkheden voor gescheiden afvalinzameling op scholen (basis en voortgezet onderwijs) en dit te stimuleren. Afval scheiden is belangrijk en scholen zijn bij uitstek een plek om leerlingen bewust te maken van het feit dat afval een grondstof is. Met afvalscheiding op school bied je de leerlingen ook de gelegenheid om goed met afval om te gaan.

De eerste ervaringen met scholen

In dit traject zijn we met 11 enthousiaste scholen gaan nadenken over de knelpunten en oplossingsrichtingen. Het is nu zaak om dichter bij realisatie van afvalvrije scholen te komen. Belangrijke factoren hierin zijn organisatiekracht en de kansen voor opschaling om zo een grotere impact te hebben. In de praktijk blijkt dat het Nederlandse onderwijs qua organisatiestructuren ingewikkeld in elkaar steekt. En dat het per regio en onderdeel van het onderwijssysteem verschilt wat het daadwerkelijke beslissingsniveau is en zou moeten zijn. In een vervolgtraject in kader van het Programma VANG Buitenshuis inventariseren we wat er al gebeurt en wat er verder mogelijk is.

Schaalgrootte medebepalend

Bij kleinere basisscholen loont het bijvoorbeeld om het schoolbestuur (van de stichting) te vragen in actie te komen. Terwijl bij middelbare scholen aparte inkoopafdelingen van de ‘federatie’ of het ‘samenwerkingsverband’ de contracten beheren en nieuwe aanbestedingen in de markt zetten. Bij het mbo bestaan meer centralere verbanden, zoals de MBO Raad en het platform Duurzaam MBO, waar veel kennis en kunde zit om tot afvalvrije scholen te komen. Daarnaast speelt de grote diversiteit onder scholen. Wat betreft schaalgrootte zijn er dan ook grote verschillen: een basisschool is vaak veel kleiner dan een middelbare school of mbo. Wat betekent dit voor de organisatie?

Initiatief op diverse niveaus

Tegelijkertijd is het de vraag of de organisatiekracht alleen via ‘de lijn’ gaat. Het is zo dat op een directieniveau de beslissingen worden genomen over investeringen en tijdsinzet van docenten en andere medewerkers. Maar er bestaan buiten de kaders om diverse initiatieven die een duurzame ontwikkeling op scholen stimuleren. Denk hierbij aan keurmerken, programma’s als Frisse Scholen en puur enthousiasme en lef van docenten en/of medewerkers die bottom-up zelf het initiatief nemen tot gescheiden afvalinzameling.

Meer dan alleen de school

Daarnaast kan de school het uiteraard niet alleen. Zij heeft haar afvalinzamelaar nodig en in veel gevallen is de gemeente ook bereid om een rol te spelen. Hoewel deze bereidheid er is, bestaan er nog juridische en financiële belemmeringen. Dit is een duidelijk kenmerk van de transitie van ‘afval naar grondstoffen’ waar we op dit moment in zitten als maatschappij. Na het spreken van diverse inzamelaars ontstaat het beeld dat iedereen beseft dat gescheiden afvalinzameling wel in toenemende mate gevraagd gaat worden door klanten (o.a. dus scholen), bijvoorbeeld via marktconsultaties en aanbestedingen. Maar er is meer voor nodig. Het is dan de vraag waar te beginnen om tot een goede uitrol te komen en welke (organisatorische) randvoorwaarden nodig zijn.

Leren van de koplopers

Om die reden richten wij ons in een lopend project op de diverse manieren die we op dit moment zien ontstaan bij enkele koplopers in Nederland. Daarnaast is er ook gelegenheid voor andere ambitieuze scholen en gemeenten om hierover mee te denken, ervaringen uit te wisselen en van elkaar te leren. Hiertoe organiseren wij 2 werksessies op de volgende data:

  • Woensdag 15 maart om 13.00 uur (locatie: RVO, Croeselaan)
  • Woensdag 22 maart om 13.00 uur (locatie: Rijkswaterstaat, Westraven)

Deze sessie is bedoeld voor scholen, gemeenten en NME’s. Indien u wilt deelnemen aan een van de sessies kunt u een email sturen naar Jantine Zwinkels.

Voor meer informatie over het project kunt u zich richten tot ons, Jantine Zwinkels
Voor meer informatie zie:  www.gemeenteschoon.nl
Meer over het Programma VANG buitenshuis leest u op: www.rwsleefomgeving.nl